Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Franz Moritz Bachmann</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Franz_Moritz_Bachmann"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Franz_Moritz_Bachmann rootpage-Franz_Moritz_Bachmann skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Franz Moritz Bachmann</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p><b>Franz Moritz Bachmann</b>, auch Franz Mauritius Bachmann (* <a href="28._April" title="28. April">28. April</a> <a href="1748" title="1748">1748</a> in <a href="Heilbad_Heiligenstadt" title="Heilbad Heiligenstadt">Heiligenstadt</a>; † <a href="8._Dezember" title="8. Dezember">8. Dezember</a> <a href="1809" title="1809">1809</a> in <a href="Aschaffenburg" title="Aschaffenburg">Aschaffenburg</a>) war ein deutscher Jurist und Rektor der alten Universität Erfurt.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Leben">Leben</h2></div>
<p>Zur Herkunft von Franz Moritz Bachmann liegen keine Hinweise vor.
</p><p>Er erhielt seine schulische Ausbildung durch Unterricht im <a href="Jesuitenschule" title="Jesuitenschule">Jesuitenkolleg</a> (heute Johann-Georg-Lingemann-Gymnasium)<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> in Heiligenstadt und <a href="Immatrikulation" title="Immatrikulation">immatrikulierte</a> sich an der <a href="Johannes_Gutenberg-Universit%C3%A4t_Mainz#Alte_Universität:_1477–1823" title="Johannes Gutenberg-Universität Mainz">Universität Mainz</a> zu einem Studium der <a href="Rechtswissenschaft" title="Rechtswissenschaft">Rechtswissenschaften</a>.
</p><p>Nach Beendigung des Studiums war er mehrere Jahre als <a href="Repetitorium" title="Repetitorium">Repetitor</a> der Philosophie und der Rechte in <a href="Mainz" title="Mainz">Mainz</a> tätig, bevor er 1773 Lehrer für die <a href="Sch%C3%B6ne_Wissenschaften" title="Schöne Wissenschaften">schönen Wissenschaften</a> in Heiligenstadt wurde.
</p><p>Von 1774 bis 1775 war er <a href="Privatdozent" title="Privatdozent">Privatdozent</a> an der Universität Mainz und 1776 wurde er Oberlandesgerichtsassessor im <a href="Eichsfeld" title="Eichsfeld">Eichsfeld</a>.
</p><p>Seit 1779 war er <a href="Professor" title="Professor">Professor</a> für deutsches <a href="Staatsrecht_(Deutschland)" title="Staatsrecht (Deutschland)">Staats-</a> und <a href="Kirchenrecht" title="Kirchenrecht">Kirchenrechts</a> an der Universität Erfurt (siehe <a href="Universitas_Studii_Erfordiensis" title="Universitas Studii Erfordiensis">Universitas Studii Erfordiensis</a>) mit dem <a href="Charakter_(Titel)" title="Charakter (Titel)">Charakter</a> <a href="Regierungsrat_(Deutschland)" title="Regierungsrat (Deutschland)">Regierungsrat</a> und wurde 1785 zum Wirklichen Regierungsrat ernannt; nach eigenen Angaben war er vor der preußischen Inbesitznahme im Jahr 1802 (siehe <a href="Geschichte_der_Stadt_Erfurt" title="Geschichte der Stadt Erfurt">Geschichte der Stadt Erfurt</a>) fünfundzwanzig Jahre lang katholischer <a href="Beisitzer" title="Beisitzer">Beisitzer</a> und Mitarbeiter in der Juristenfakultät, fünfzehn Jahre <a href="Konsulent_(Deutschland)" class="mw-redirect" title="Konsulent (Deutschland)">Konsulent</a>, dreizehn Jahre Mitglied der Erfurter Schulkommission und sieben Jahre <a href="Zensur_(Informationskontrolle)" title="Zensur (Informationskontrolle)">Zensor</a> aller in <a href="Erfurt" title="Erfurt">Erfurt</a> gedruckten Schriften sowie von 1800 bis 1803<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> <a href="Rektor" title="Rektor">Rektor</a> der Universität Erfurt.
</p><p>Er verfasste von 1786 bis 1792 zahlreiche juristische Abhandlungen in <a href="Latein" title="Latein">lateinischer</a> Sprache.
</p><p>Mit Ordre vom 1. Juli 1803 wurde er zum <a href="Kriegs-_und_Dom%C3%A4nenkammer" title="Kriegs- und Domänenkammer">Kriegs- und Domänenrat</a> sowie zum <a href="Justiziar" title="Justiziar">Kammerjustitiar</a> in der neu eingerichteten Kriegs- und Domänenkammer Heiligenstadt<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> ernannt.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Am 31. Juli 1805 bat er um seinen Abschied, der von <a href="Minister" title="Minister">Minister</a> <a href="Ferdinand_von_Angern" title="Ferdinand von Angern">Ferdinand von Angern</a> unterstützt wurde, sodass er am 21. September 1805 seinen Abschied und eine Pension erhielt; er behielt den Charakter Kriegs- und Domänenrat. Sein Nachfolger als Kammerjustitiar wurde der <a href="Oberstadtdirektor" title="Oberstadtdirektor">Stadtdirektor</a> Carl Jacob Wilhelm Dittmar (1777–1850).
</p><p>1807 wurde er vom <a href="F%C3%BCrstprimas" title="Fürstprimas">Fürstprimas</a> <a href="Karl_Theodor_von_Dalberg" title="Karl Theodor von Dalberg">Karl Theodor von Dalberg</a> nach Aschaffenburg berufen, um an der <a href="Karls-Universit%C3%A4t_Aschaffenburg" title="Karls-Universität Aschaffenburg">Karls-Universität Aschaffenburg</a> über den <a href="Code_civil" title="Code civil">Code civil</a> Vorlesungen zu halten.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Schriften_(Auswahl)"><span id="Schriften_.28Auswahl.29"></span>Schriften (Auswahl)</h2></div>
<ul><li><i>Diss. inaugur. sistens positiones juris</i>. Erfurt, 1780.</li>
<li><i>Program de forma Imperii Rom. Germanici</i>. Erfurt, 1786.</li>
<li><i>Program de vero et genuino superioritatis territoria lis conceptu ex jure publico germanico</i>. Erfurt, 1786.</li>
<li><i>Program de judice causarum matrimonialium, præ sertim incidentium</i>. Erfurt, 1787.</li>
<li><i>Program de judice causarum fiscalium</i>. Erfurt, 1788.</li>
<li><i>Program Continens nonnulla de regula æqualitatis ex S. 1. Art. 5. Instr. P. O.</i> Erfurt, 1792.</li>
<li><i>Program de jure imperantis circa revocationem pri vilegiorum ob salutem publicam</i>. Erfurt, 1792.</li>
<li><i>Facultatis Iuridicae Decanus Franciscus Mauritius Bachmann, JCtus Eminentissimi Ac Celsissimi Principis Electoris Moguntini Consiliarius Regiminis Actualis, Praedictae Facultatis Adsessor, Et Iuris Publici Professor Publ. Ordin. Solemnia Inauguralia Nobilissimorum Et Clarissimorum DD. Candidatorum In Fine Huius Programmatis Nominatorum Die XIX. Sept. MDCCLXXXXII. Peragenda Indicit Simulque Nonnulla De Regula Aequalitatis Ex §. I. Art. V. Instr. P. O. Praemittit</i>. Erfurt, 1791 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN632255595?origin=%2Fcollection%2Fvd18.digital%3Ffilter%255B0%255D%255Bfacet_place_publish%255D%3DErfordiae%26filter%255B1%255D%255Bfacet_creator_personal%255D%3DBachmann%252C%2520Franz%2520Moritz&amp;collection=vd18.digital&amp;tify=%7B%22pages%22%3A%5B5%5D%2C%22pan%22%3A%7B%22x%22%3A0.445%2C%22y%22%3A0.654%7D%2C%22view%22%3A%22info%22%2C%22zoom%22%3A0.485%7D">Digitalisat</a>).</li>
<li><i>Program de principibus ecclesiasticis eorumque mc ritis in imperio</i>. Erfurt, 1796.</li>
<li><i>Program de fatis concordatorum Germaniæ in eccle siis Protestantium</i>. Erfurt, 1796.</li>
<li><i>Program Num jus primis precibus cæsariis quæsitum sit precista ad primum beneficium vacans præ canonicis domicellaribus ordine prioribus in ecclesia, cujus capitulum est clausum?</i> Erfurt, 1796.</li>
<li><i>Program de remediis que ratione collectarum tam dominis territorialibus contra subditos, quam subditis contra dominos territoriales competunt</i>. Erfurt, 1800.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><i>Franz Moritz Bachmann</i>. In: <i>Intelligenzblatt der <a href="Allgemeine_Literatur-Zeitung" title="Allgemeine Literatur-Zeitung">Jenaischen Allgemeinen Literatur-Zeitung</a></i> vom Jahre 1810, 7. Jahrgang. Jena und Leipzig, 1810. Sp. 27–28 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.de/books?id=QK-G5Wk__ssC&amp;pg=PA27&amp;lpg=PA27&amp;dq=Franz+moritz+bachmann&amp;source=bl&amp;ots=mBfjkZ_SBh&amp;sig=ACfU3U0JPcJfC8MHqKt8IOsbyPqtUbd0Yw&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiiqYjY7quBAxXdVfEDHSI_DUg4KBDoAXoECCAQAw#v=onepage&amp;q=Franz%20moritz%20bachmann&amp;f=false">Digitalisat</a>).</li>
<li><i>Franz Moritz Bachmann</i>. In: <a href="Samuel_Baur" title="Samuel Baur">Samuel Baur</a>: <i>Neues historisch-biographisch-literarisches Handwörterbuch von der Schöpfung der Welt bis zum Schlusse des achtzehnten Jahrhunderts</i>, Band 6. Stettin 1823. Sp. 56–57 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10069682?page=5">Digitalisat</a>).</li>
<li><i>Franz Moritz Bachmann</i>. In: <a href="Heinrich_Wilhelm_Rotermund" title="Heinrich Wilhelm Rotermund">Heinrich Wilhelm Rotermund</a>: <i>Das gelehrte Hannover oder Lexikon von Schriftstellern und Schriftstellerinnen</i>, Band 1, Anhang von auswärtig versorgten Hannoveranern. Bremen, 1823. S. XII (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.google.de/books/edition/Das_gelehrte_Hannover_oder_Lexikon_von_S/7ztcAAAAcAAJ?hl=de&amp;gbpv=1&amp;dq=Bachmann+(Franz+Moritz)+das+gelehrte+hannover&amp;pg=PR12&amp;printsec=frontcover">Digitalisat</a>).</li>
<li><i>Franz Moritz Bachmann</i>. In: <i><a href="Deutsche_Biographische_Enzyklop%C3%A4die" title="Deutsche Biographische Enzyklopädie">Deutsche Biographische Enzyklopädie</a></i>, Band 1. München, 2005. S. 306 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.de/books?id=kh3XPau9g_AC&amp;pg=PA#v=snippet&amp;q=bachmann%2C%20franz&amp;f=false">Digitalisat</a>).</li>
<li><a href="Rolf_Straubel" title="Rolf Straubel">Rolf Straubel</a>: <cite style="font-style:italic">Biographisches Handbuch der preußischen Verwaltungs- und Justizbeamten 1740–1806/15</cite> (=&nbsp;Historische Kommission zu Berlin [Hrsg.]: <cite style="font-style:italic">Einzelveröffentlichungen</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>85</span>). K. G. Saur Verlag, München 2009, ISBN 978-3-598-23229-9, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>32</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.de/books?id=dwQ5XqLMxzMC&amp;pg=PA32#v=onepage">eingeschränkte Vorschau</a> in der Google-Buchsuche).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Franz+Moritz+Bachmann&amp;rft.au=Rolf+Straubel&amp;rft.btitle=Biographisches+Handbuch+der+preu%C3%9Fischen+Verwaltungs-+und+Justizbeamten+1740-1806%2F15&amp;rft.date=2009&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=9783598232299&amp;rft.pages=32&amp;rft.place=M%C3%BCnchen&amp;rft.pub=K.+G.+Saur+Verlag&amp;rft.series=Einzelver%C3%B6ffentlichungen" style="display:none">&nbsp;</span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.lingemann-gymnasium.de/unsere-schule/wir-ueber-uns/geschichte/jesuitenkolleg/"><i>Jesuitenkolleg | Lingemann Gymnasium.</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 15.&nbsp;September 2023</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AFranz+Moritz+Bachmann&amp;rft.title=Jesuitenkolleg+%7C+Lingemann+Gymnasium&amp;rft.description=Jesuitenkolleg+%7C+Lingemann+Gymnasium&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.lingemann-gymnasium.de%2Funsere-schule%2Fwir-ueber-uns%2Fgeschichte%2Fjesuitenkolleg%2F">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.uni-erfurt.de/fileadmin/fakultaet/philosophische/Historisches_Seminar/Forschung/Geschichte_der_aelteren_Erfurter_Universitaet/Liste_Rektoren_Universitaet_Erfurt.pdf"><i>Rektoren der Universität (1392–1816).</i></a> Universität Erfurt,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 15.&nbsp;September 2023</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AFranz+Moritz+Bachmann&amp;rft.title=Rektoren+der+Universit%C3%A4t+%281392%E2%80%931816%29&amp;rft.description=Rektoren+der+Universit%C3%A4t+%281392%E2%80%931816%29&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.uni-erfurt.de%2Ffileadmin%2Ffakultaet%2Fphilosophische%2FHistorisches_Seminar%2FForschung%2FGeschichte_der_aelteren_Erfurter_Universitaet%2FListe_Rektoren_Universitaet_Erfurt.pdf&amp;rft.publisher=Universit%C3%A4t+Erfurt">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.archivportal-d.de/item/G3ZERUMBXKMPB6LVL6QJZCJVIHQBMZT4"><i>Preußische Kriegs- und Domänenkammer zu Heiligenstadt.</i></a> Archivportal-D,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 15.&nbsp;September 2023</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AFranz+Moritz+Bachmann&amp;rft.title=Preu%C3%9Fische+Kriegs-+und+Dom%C3%A4nenkammer+zu+Heiligenstadt&amp;rft.description=Preu%C3%9Fische+Kriegs-+und+Dom%C3%A4nenkammer+zu+Heiligenstadt&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.archivportal-d.de%2Fitem%2FG3ZERUMBXKMPB6LVL6QJZCJVIHQBMZT4&amp;rft.publisher=Archivportal-D">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><cite style="font-style:italic">Deutsche Zeitschriften des 18. und 19. Jahrhunderts</cite>. Schwetschke, 1803 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.com/books?id=dbzixWtsTugC&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA1427&amp;dq=Franz+moritz+bachmann&amp;hl=de">google.com</a> [abgerufen am 15.&nbsp;September 2023]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Franz+Moritz+Bachmann&amp;rft.btitle=Deutsche+Zeitschriften+des+18.+und+19.+Jahrhunderts&amp;rft.date=1803&amp;rft.genre=book&amp;rft.pub=Schwetschke" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-p" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten&nbsp;(Person): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/116027207">116027207</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/8128660/">8128660</a></span> | </div>
</div></div>
</div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-04-30" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Franz_Moritz_Bachmann&amp;oldid=255594349">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>